Renske Bos - Weefselkweek planten

Vanuit één cel complete planten kweken

Renske Bos volgt de master Molecular Life Sciences aan de HAN University of Applied Sciences en legt zich toe op weefselkweek bij planten. Ze loopt stage bij KeyGene in Wageningen. Dit bedrijf is gespecialiseerd in de ontwikkeling van technologieën om planten efficiënter te veredelen. Bos doet er laboratoriumonderzoek: ‘Het leuke van planten is, dat je vanuit één cel onder gunstige omstandigheden een complete, nieuwe plant kunt kweken.’

Temperatuur, licht, voeding en vochtigheidsgraad zijn allemaal omstandigheden, die een grote invloed hebben op de groei van planten in weefselkweek. Naar de invloed van die omstandigheden op planten, doet Renske Bos (23) uit Ewijk onderzoek.

Dit onderzoek doet ze drie dagen in de week en maakt een belangrijk deel uit van de masterstudie Molecular Life Sciences, die ze bij de HAN volgt.

‘Het is een hele veelzijdige master, er doen studenten van heel verschillende richtingen aan mee’, vertelt Bos. ‘Mensen die zich richten op medische ontwikkelingen, op biotechnologie of, zoals ik, op in het lab werken met planten.’ 

Mbo Biologisch en medisch analist 

De master is voor Bos een vervolg op haar hbo-studie Biologie en medisch laboratoriumonderzoek bij de HAN in Nijmegen. ‘Als kind had ik nooit bedacht dat ik een hbo-studie zou gaan volgen en nu doe ik zelfs een master’, zegt Bos met een glimlach.

Na het vmbo koos ze voor de mbo-opleiding Biologisch medisch analist bij Rijn IJssel in Nijmegen. ‘Daar ontdekte ik, dat ik het werken in een lab leuk vond en ontwikkelde mijn interesse in dit werk zich, waardoor studeren leuk werd.’  

Renske Bos - Weefselkweek planten

Super stekken 

Het werken met planten heeft duidelijk de voorkeur van Bos boven de medische kant van het laboratoriumvak. ‘Het leuke van planten is, dat je vanuit één cel onder gunstige omstandigheden een complete, nieuwe plant kunt kweken. Super stekken noemen we dat.’

Bij weefselkweek wordt één cel van een plant geïsoleerd, die daarna in het lab wordt opgekweekt. ‘Het mooie van weefselkweek is dat je alle groeicondities, zoals temperatuur, licht, voeding en vochtigheidsgraad onder controle hebt’, vertelt Bos enthousiast.

‘Door bijvoorbeeld bepaalde vitamines, suikers of hormonen toe te voegen aan de voeding kun je onderzoeken hoe een cel daarop reageert.’ 

Heel precies werken

Het opkweken van de plantencellen gebeurt in een steriele omgeving om zo secuur mogelijk te kunnen waarnemen hoe plantjes reageren.

Bos bekijkt de planten met het blote oog, maar werkt ook met verschillende microscopen. ‘Je moet heel schoon en precies werken. Wij mensen zijn een besmettingsbron. Als we de plantjes onderzoeken, doen we dat bijvoorbeeld in de flowkast waar alleen onze ontsmette handen in komen. In de flowkast wordt gezuiverde lucht rondgepompt, waardoor de omgeving steriel blijft.’

Alle waarnemingen worden vastgelegd in labjournaals. Ook dat moet nauwkeurig gebeuren. ‘Vaak vind je iets als je het niet verwacht. Als je het dan niet goed hebt opgeschreven, is het moeilijk terug te vinden.’ 

Renske Bos - Weefselkweek planten

Tabak en Brassica

De voeding voor de plantencellen, het medium, zoals Bos het noemt, maakt ze zelf in het lab.

‘Dat is vaak een combinatie van vitamines en suikers met agar, een stollingsmiddel. Als je dat mengt en laat stollen ontstaat er een voedingsbodem.’

In het lab worden veel verschillende gewassen gekweekt. ‘We werken veel met bijvoorbeeld tabak en Brassica, dat zijn verschillende koolsoorten’, verklaart Bos. ‘Dat zijn planten die makkelijk groeien, waardoor je sneller dingen ontdekt.’ 

Werken bij KeyGene

Het werken met planten in het lab en bij KeyGene bevalt Bos heel goed. ‘Je moet wel nieuwsgierig zijn en volhouden. Soms ben je teleurgesteld in een onderzoek, maar dat weegt niet op tegen het geluk dat je ervaart als iets wel werkt.’

De masterstudent wil graag als labtechnicus gaan werken na haar studie. ‘Hier in het lab heb je met veel mensen contact. Iedereen heeft zijn expertise. Het is fijn, dat je hier bij KeyGene bij ervaren collega’s terecht kunt met vragen, bijvoorbeeld over de aanpak van een bepaald onderzoek.’  

KeyGene ontwikkelt technologieën voor het verbeteren van planten en het kweken van planten, dat gaat van weefselkweek en DNA-onderzoek tot en met kunstmatige intelligentie (AI). 

Met planten meer impact

‘Het werken met planten vind ik sowieso leuk. Dat trekt me meer dan werken in een ziekenhuis of in de chemie’, constateert Bos.

‘Ik heb ook het gevoel dat je met planten meer impact kunt maken. Als je een gewas verbetert, waardoor het resistent is tegen ziektes, hoeven telers bijvoorbeeld minder bestrijdingsmiddelen toe te passen. Of als een gewas efficiënter voedingsstoffen gebruikt, hoeven telers minder bemesting te gebruiken. Plantenveredeling is een heel breed vakgebied.’ 

Studeren aan de HAN
Ontdek de master Molecular Life Sciences
Gepubliceerd op
28 februari 2024
Tekst
Francien van Zetten
Fotografie
Raphael Drent
Heeft u een mooie technische innovatie of technisch initiatief?
Lever ons content aan en ontvang daarvoor 'free publicity' via Tech Gelderland!