Mbo studenten

Praktijkgericht aan de slag met energietransitie en circulariteit

Bert is de nieuwe motor achter het expertiseplatform Data, Energietransitie en Circulariteit bij mbo Aventus. Hij stimuleert onderzoekend en praktijkgericht leren in samenwerking met technische bedrijven.

‘Prutsen is de meest onderschatte fase van een creatief proces’, houdt practor Bert Jimmink zijn gehoor voor in zijn practorale rede. ‘Iedereen is in zijn jeugd aan het prutsen geweest, net zo lang aan een apparaat sleutelen tot het weer werkt, ook al weet je niet precies waar je mee bezig bent. Dan ben je proefondervindelijk bezig, dat doe je met je hart en je wordt enthousiast als iets lukt.’

Proefondervindelijk en praktijkgericht leren, daar draait het om bij het nieuwe practoraat Data, Energietransitie en Circulariteit verbonden aan de sector Techniek en Mobiel van mbo-school Aventus in de Stedendriehoek Apeldoorn-Deventer-Zutphen.

Bert stimuleert Praktijkgericht werken op mbo-school Aventus

Snelle ontwikkelingen

We leven in een maatschappij waarin ontwikkelingen steeds sneller gaan, zeker ook in de techniek en de technologie. Daar speelt het practoraat op in door aan de slag te gaan met opdrachten van het bedrijfsleven, waarbij studenten en docenten in de praktijk leren. Het practoraat richt zich daarbij op veranderingen in de sectoren Elektro- en Installatietechniek, Bouw en Infra, Mobiliteit & Transport en Industrie. Heel concreet gaat het om toepassingen van DC(gelijkstroom)techniek, waterstoftechnieken, circulair bouwen en het verduurzamen van bestaande gebouwen.

Praktijk dicht bij de student

‘Door de praktijk dicht bij de student te brengen, groeit de motivatie van studenten. Dat zien we bijvoorbeeld bij het project met de waterstoftrekker, waarbij studenten uit zichzelf met plezier na schooltijd naar de werkplaats komen om door te werken’, betoogt Jimmink. ‘Nieuwe technologieën gaan sneller dan het onderwijs. Voordat we een lesboek over waterstoftechnologie voor een trekker hebben, ben je tien jaar verder. Nu zijn onze studenten er in de praktijk mee bezig en vergaren ze kennis.’

Mbo-studenten bij waterstoftrekker

Keuken met DC-techniek

Een ander project dat er komt, is het ombouwen van een keuken van AC(wisselstroom)techniek naar DC(gelijkstroom)techniek. Voorafgaand aan de practorale rede van Jimmink bezochten belangstellenden uit het onderwijs en bedrijfsleven workshops, onder meer van Maurits ten Tije, student aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij deed onderzoek naar de mogelijkheden die DC-techniek bieden bij het voorkomen van netcongestie, de overbelasting van het energienet.

Voordelen van DC-techniek zijn dat al veel apparaten erop werken, zoals mobiele telefoons en zonnepanelen, dat het minder energieverlies oplevert en goed bruikbaar is voor het verplaatsen van energie over grote afstanden, somt Ten Tije op. ‘De toepassing van een DC-microgrid is interessant, omdat het een zelfstandig energiesysteem kan aansturen als je het koppelt aan zelf opgewekte energie. ATAG werkt bijvoorbeeld aan keukenapparatuur op gelijkstroom.’ Het practoraat is betrokken bij een samenwerking met regionale techniekhubs, die met de bouw van zo’n keuken aan de slag gaan.

Learning Community Circulair Bouwen

Om onderwijservaring op te doen met Circulair Bouwen heeft het practoraat het initiatief genomen voor de Learning Community Circulair Bouwen. Docent Marcel Telgen van Aventus legt uit dat het gaat om een overleg met ondernemers, mensen uit het onderwijs, onderzoekers, overheden en omgeving (buren van een bouwproject), kortom: de vijf O’s. ‘In dit interdisciplinaire overleg gaat het over praktijkgericht leren en willen we elkaar versterken’, zegt Telgen. ‘Dat is nodig, want de overheid heeft bepaald dat er in 2030 50 procent circulair gebouwd moet worden. Voor bouwdocenten ligt echter nog niet vast welke kennis ze daarover aan hun studenten kunnen overdragen. Daarom gaan wij ermee aan de slag.’

Van slopen naar demonteren

Dat gebeurt onder meer in samenwerking met het bedrijf Lagemaat in Heerde, dat zich bezighoudt met vakkundig en circulair slopen, asbestsanering, containerverhuur en afvalverwerking. ‘Van een gebouw slopen gaan we steeds meer over naar het volledig demonteren van een gebouw tot zeg maar losse legoblokjes, die je weer opnieuw kunt gebruiken’, verklaart Nick van Bruggen van Lagemaat.

Het gebouw Prinsenhof onderdeel van het Provinciehuis in Arnhem bijvoorbeeld, is in 2022 zorgvuldig gedemonteerd. Deze bouwmaterialen liggen opgeslagen bij Lagemaat en worden ingezet voor nieuwbouwprojecten. Zo wordt op bouwmaterialen bespaard, waardoor ook de CO2-uitstoot vermindert.

‘We merken dat circulariteit nog maar heel beperkt voorkomt in de mbo-lesprogramma’s, terwijl de studenten die nu de opleiding volgen over enkele jaren bij ons komen werken’, zegt Van Bruggen. ‘Vandaar dat we als bedrijf verbinding zoeken met het mbo-onderwijs.’

Samenwerkingen practoraat

Het practoraat Data, Energietransitie en Circulariteit zoekt en zet verschillende samenwerkingen op met het bedrijfsleven, techniekhubs en hbo-onderwijs. Denk aan de Learning Community Circulair Bouwen en het Applied Research Team (ART). Via zo’n ART wordt samengewerkt met het hoger onderwijs, zoals de HAN in Arnhem. Mbo- en hbo-studenten kunnen zo bij projecten samenwerken aan onderzoek. Bij het project met de waterstoftrekker werken de mbo-studenten ook samen met een hbo-student.

Sectordirecteur Cathelijne Pape is ‘ontzettend trots’ op de start van het practoraat en de rol van Bert Jimmink als ‘bruggenbouwer’. ‘Zo kunnen we de denkkracht van de studenten koppelen aan het bedrijfsleven en kunnen studenten zich nieuwe kennis eigen maken en toekomstbestendige werknemers worden.’

Praktijkgericht werken op mbo-school Aventus

Gepubliceerd op
21 juni 2024
Tekst
Francien van Zetten
Fotografie
Gerard Burgers
Heeft u een mooie technische innovatie of technisch initiatief?
Lever ons content aan en ontvang daarvoor 'free publicity' via Tech Gelderland!