Ontwerp de constructie voor een circulaire, modulaire en demontabele fietsbrug, zo luidt de opdracht van de provincie Gelderland aan vierdejaars studenten Civiele Techniek aan de HAN Mohammed Alyousef (26) en Haidar Habash (26). ‘We keken elkaar aan en dachten: kunnen we dat? We knikten naar elkaar: ja, dat kunnen we’, vertelt Habash met een glimlach.

‘Het is een moeilijke en brede afstudeeropdracht’, zegt Alyousef. ‘Een echte uitdaging, want circulair bouwen betekent dat je in dit geval geen beton mag gebruiken en niet mag lassen, want de brug moet ook demontabel zijn.’

Gevlucht uit Syrië

Alyousef en Habash zijn allebei gevlucht uit Syrië, omdat ze daar door de oorlog en de uitzichtloze situatie geen toekomst zagen. Alyousef is op 14 december 2014 in Nederland aangekomen, Habash was op 21 november 2024 negen jaar in Nederland.

‘Mijn droom is om ingenieur te worden’, vertelt Habash. ‘Toen ik jong was, zag ik in Syrië veel mooie gebouwen, kastelen, kerken en moskeeën. Ik vroeg me af hoe die gebouwd waren en hoe ze zo stevig waren dat ze ook tegen aardbevingen konden. Dat fascineerde me.’

Via autotechniek naar civiele techniek

Autotechniek, dat was het vak waar Alyousef in verder wilde leren. Hij volgt twee maanden een opleiding autotechniek op het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) bij het Graafschap College in Doetinchem en volgt tegelijkertijd CCVX-cursussen om toegang te krijgen tot het hoger onderwijs. ‘Dat was te veel tegelijk’, constateert hij.

Hij stopt met Autotechniek en concentreert zich op het halen van de vereiste vwo-certificaten voor toegang tot het hoger beroepsonderwijs (hbo). Op de Open Dag van de HAN University of Applied Sciences ontdekt hij de opleiding Civiele Techniek. ‘Ik heb nu een passie ontwikkeld voor bouwen en dan vooral de constructie-richting. Het bouwen van viaducten, bruggen, enzovoort. Het sleutelen aan mijn auto is nu mijn hobby.’

Via schakelklas en vmbo naar HAN

De schoolcarrière van tieners Alyousef en Habash gaat van start in de Internationale Schakelklas (ISK) gevolgd door het vmbo theoretische leerweg op de VAVO in Doetinchem.

Habash volgt een half jaar de mbo-opleiding Laboratoriumtechniek op Rijn IJssel in Arnhem, maar hij wil graag doorleren naar een hoger niveau. Hij volgt ook CCVX-cursussen wiskunde, scheikunde en natuurkunde. ‘Dat was mijn ticket om de toets voor de HAN te mogen doen. Gelukkig, lukte dat.’

Eerste jaar het moeilijkst

Het eerste jaar Civiele Techniek op de HAN is voor Habash verreweg het moeilijkst, constateert hij terugkijkend. ‘Het is een hoger niveau dan de middelbare school en je krijgt veel theorie in drie richtingen: infra, waterbouw en constructie. We begonnen met vier Syriërs in de klas, maar drie zijn gestopt. Ik was de enige buitenlander in de klas.’

Het tweede jaar bestaat uit een stage en het opdoen van meer kennis over infra (wegenbouw), waterbouw en constructie. Voor het derde jaar kiezen de studenten één van de drie richtingen.

Doorzetten en kiezen

Alyousef vindt het moeilijk om een van de drie richtingen te kiezen. ‘Op de HAN zijn goede docenten, door de manier van lesgeven vond ik alle drie de richtingen leuk.’ Hij kiest voor constructie. ‘Ik wil graag constructeur worden en in de toekomst misschien een eigen bedrijf beginnen.’

In zijn tweede studiejaar loopt Alyousef een half jaar vertraging op, omdat hij net voor de tentamens een ongeluk krijgt en zijn hand breekt. ‘Dat was ontzettend balen, maar het is goed gekomen.’ Habash zegt met een glimlach: ‘Wij zijn doorzetters. We geven niet gauw op, dat zit in de Syrische cultuur.’

Afstudeerproject uit de praktijk

Alyousef en Habush kennen elkaar van het vmbo en komen voor hun afstudeerproject weer bij elkaar. ‘Afstuderen doe je samen, ik zocht een partner en we wonen niet ver van elkaar vandaan’, meldt Habush. In eerste instantie wilden ze onderzoek doen naar verschillende soorten beton, onder meer door die te laten testen in een laboratorium.

‘Het was een academisch onderzoek. Onze docent bekeek het en zei: ik heb wat anders voor jullie, een heel breed en nuttig project’, vertelt Alyousef. ‘Dat bleek het ontwerpen en berekenen van de fietsbrug te zijn.’

Andere studenten, van de opleiding Industrieel Productontwerp (IPO) van de HAN, hebben een eerste onderzoek gedaan naar de brug en de inrichting van de omgeving. Alyousef: ‘Wij richten ons meer op het tekenen en berekenen, dus het ontwerpen van de brug, zoals die uiteindelijk gemaakt moet worden. Hoe voer je zo’n project uit? Dat is heel waardevol om te leren voor ons werk na de opleiding.’

Habash knikt en benadrukt: ‘Dit is de eerste helemaal circulaire en demontabele brug, die echt gebouwd gaat worden. Volgend jaar juni in Nijkerk.’

Brug als een soort bouwpakket

De provincie Gelderland is opdrachtgever van het project, waarbij ook de gemeente Nijkerk is betrokken. De studenten werken ook samen met het bedrijf Qumey Metaalindustrie uit Maarssen dat de brug gaat bouwen. Het moet een CMD-brug worden, waarbij CMD staat voor circulair, modulair en demontabel. De brug is 3 meter breed en maximaal 15 meter lang, maar kan ook 12 of 9 meter lang zijn.

‘Het middelste stuk is negen meter lang en dan hebben we nog twee stukken van drie meter, waarmee je de brug kunt uitbreiden’, verklaart Habash. ‘We hebben de brug zo standaard mogelijk ontworpen. Bijna zoals je een Ikea-bouwpakket in elkaar zet, want mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt moeten de brug kunnen bouwen.’

Maximale belasting berekenen

De basisconstructie bestaat uit hergebruikt hout en staal. De staalprofielen komen uit een oude fabriekshal en het tropisch hardhout uit oude beschoeiingen van kademuren. ‘De grote uitdaging is om deze overspanning van staal met schroeven en bouten te maken in plaats van te lassen’, zegt Alyousef.

De studenten hebben onder meer belastingberekeningen gedaan en 2D- en 3D-modellen van de brug getekend. ‘In de constructie moet je altijd rekening houden met de maximale belasting. Daarvoor hebben we simulaties gebruikt’, vertelt Habash. ‘Over zo’n brug rijden niet alleen fietsers, er moet bijvoorbeeld ook een mini-tractor overheen kunnen. De levensduur is ook belangrijk. Deze brug gaat straks zo’n vijftig jaar mee.’

Communicatie heel belangrijk

Alyousef doet zijn stage in het derde jaar bij ingenieursbureau VIRO in Arnhem. Dit bedrijf biedt de twee studenten ook onderdak en ondersteuning bij hun afstudeerproject. ‘We werken zelfstandig, maar als we vragen hebben, kunnen we altijd bij iemand terecht. Dat is heel fijn’, zegt Habash. De projectleider bij metaalbedrijf Qumey begeleidt de twee studenten ook.

De praktijkervaring die ze opdoen, door het werken met bijvoorbeeld een programma van eisen en het schakelen met verschillende partijen, is heel leerzaam, vinden de twee studenten. Een van de belangrijkste leerpunten is volgens Alyousef de communicatie: ‘Je hebt te maken met de provincie, VIRO, de HAN, de bouwer en leveranciers, dat is zoals het in de echte wereld ook gaat.’ Habash: ‘Je wil iedereen tevreden houden en toch de brug bouwen. Dat kost wat extra zweetdruppeltjes, maar dat is het waard.’

Werken en master

Na hun afstuderen komend voorjaar, willen Alyousef en Habash gaan werken om meer praktijkervaring op te doen. ‘We willen goede constructeurs worden en daarna misschien projectleider’, zegt Habash. Over ongeveer een jaar willen ze nog een master in deeltijd doen. ‘Dat gaan we ook samendoen’, klinkt het in koor.